Previous Page  7 / 7
Information
Show Menu
Previous Page 7 / 7
Page Background

>

26

Allergie & voeding maart 2017

Fructose en glucose zijn de kleinste koolhydraten

die we kennen. Ze worden ook wel enkelvoudig

koolhydraat en monosaccharide genoemd. Het zijn

de bouwstenen van de grotere koolhydraten.

Fructose wordt vaak vruchtensuiker genoemd.

Fructose is de natuurlijke suiker in vruchten,

groente en honing. Ook de producten die hiervan

worden gemaakt zoals jam, vruchtensap en

melkproducten met fruit bevatten fructose.

Fructose wordt nogal eens verwerkt in snoep,

koekjes en gebak.

Vruchtensuiker is ook een bestanddeel van riet-

of bietsuiker (sacharose): als sacharose wordt

afgebroken in de darm, ontstaan de splitsings-

producten glucose en fructose.

Sorbitol is de enige kunstmatige zoetstof die

in ons lichaam wordt afgebroken tot fructose.

De suikervangers isomalt en maltitol kunnen

worden omgezet in sorbitol en vervolgens dus

tot fructose.

Het is de bedoeling dat fructose via de darmwand

in het bloed wordt opgenomen en dan naar de

lever wordt vervoerd. In de lever wordt fructose

afgebroken, zodat het als glucose weer in het

bloed kan worden vervoerd naar de lichaams-

cellen. Glucose vormt de brandstof voor alle

activiteiten in ons lichaam.

Problemen

Problemen met fructose in de voeding kan twee

oorzaken hebben: hereditaire fructose-intolerantie

en fructose-malabsorptie.

Hereditaire fructose-intolerantie

Hereditaire fructose-intolerantie is een aangeboren

koolhydraatstofwisselingsstoornis, waarbij de

fructose niet volledig wordt afgebroken. Dit kan

klachten geven als buikpijn, braken en misselijkheid.

Omdat het lichaam een aantal tussenstapjes niet

kan maken, kan er een te lage bloedsuiker ontstaan,

met als gevolg trillen en duizeligheid. Uiteindelijk

kan er ook schade ontstaan aan lever en nieren.

De aandoening is zeldzaam. Het dieet (zie hieronder)

bij hereditaire fructose-intolerantie is blijvend.

Fructosemalabsorptie

De fructose wordt in geval van fructosemal-

absorptie niet door de dunne darm opgenomen.

De fructose komt daardoor in de dikke darm

terecht. Door omzettingen ontstaan onder andere

gassen die klachten veroorzaken, zoals buikpijn,

krampen, winderigheid en diarree. Fructose-

malabsorptie kan worden vastgesteld met een

zogenoemde waterstof-uitademingstest.

Slechte opname in de dunne darm kan van tijde-

lijke aard zijn. Daarom is het nodig na ongeveer

een half jaar te controleren of het dieet nog even

streng moet worden gevolgd.

Beperking van fructose is ook een onderdeel

van het FODMAP-dieet. Fructose is namelijk een

fermenteerbaar monosaccharide (enkelvoudig

koolhydraat). Meer over het FODMAP-dieet in

Allergie & Voeding 2015-4, voor leden in te zien

op

www.voedselallergie.nl

.

Dieetmaatregelen

De dieetmaatregel bij een hereditaire fructose-

intolerantie is een zeer sterke beperking van

fructose, sacharose en sorbitol in de voeding.

Het is wel noodzakelijk te onderzoeken waar

de persoonlijke tolerantiegrens precies ligt.

Zoeken van de tolerantiegrens is ook aan de orde

bij een malabsorptie. Hierbij is een heel sterke

beperking soms tijdelijk nodig.

Op voorverpakte producten is bij de ingrediënten-

opsomming te zien of er fructose in het product

zit. De benamingen waarom het gaat zijn:

• fructose, vruchtensuiker, fruitsuiker of levulose

• sorbitol, polyol of E 420

• sacharose, sucrose, tafelsuiker, rietsuiker of

bietsuiker

• invertsuiker, poedersuiker, kandij of basterdsuiker

• stroop

• honing

Producten waaraan (vruchten)suiker is toege-

voegd zijn bijvoorbeeld:

• alle soorten zoet beleg

• luxe broodsoorten

• koek, snoep, gebak, ijs

• frisdranken

• diverse zuiveldranken

Het lastige is dat ook algemeen erkende gezonde

producten soms niet of heel beperkt kunnen

worden gebruikt, zoals:

• fruit: met name appel, mango, peer, watermeloen

en diverse fruit in blik zijn rijk aan fructose

• aardappelen

• groenten, met name wortel, rode biet, tomaat,

mais, koolsoorten, sperziebonen, prei

Aandachtspunt

Door de beperkte keuze in fruit- en groentesoorten

kan er een tekort in de voeding optreden wat

betreft het gehalte aan oplosbare vezels en vita-

mine C. Dit kun je wel voorkomen, want de keuze

in veilige producten is nog groot. Dreigt er toch

een tekort aan vitamine C, dan is het advies dit

aan te vullen met een supplement.

Het dieet vanwege een overgevoeligheid

voor fructose kan leiden tot onbegrip

in de omgeving door de beperking van

gezonde voedingsmiddelen. Maar uitleg

van het probleem brengt hierin wellicht

helderheid.

Sacha Visser

//

dietist@voedselallergie.nl

Overgevoeligheid

voor

fructose

Een overgevoeligheid voor fructose kan

aangeboren zijn of in de loop van de tijd

ontstaan. Er zijn twee vormen. In beide

gevallen is het verstandig te onderzoeken

waar de persoonlijke tolerantiegrens ligt.

Verwarring

>

Fructosemalabsorptie wordt vaak fructose-

intolerantie genoemd.

>

Een veelgebruikte term voor beide vormen

van fructose-overgevoeligheid is fructose-

allergie, maar dat is fout. Het immuun-

systeem is er niet bij betrokken, dus is er

geen sprake van allergie.