18 ALLERGIE & VOEDING WETENSCHAP Van seizoenskwaal tot volksziekte Hooikoorts in Nederland Het overkwam me vorig jaar al in december: plotseling veel vaker niezen. Eerst dacht ik aan een opkomende verkoudheid, want de griep ging immers rond, maar na wat speurwerk bleek iets anders aan de hand te zijn. In december stonden al diverse boomsoorten in bloei. TEKST ANNIEK HOOGEVEEN FOTO ISTOCK Hooikoorts is in Nederland uitgegroeid tot een van de meest voorkomende allergieën. Waar het ooit een typische lentekwestie was, lijkt het seizoen tegenwoordig bijna het hele jaar door te duren. De oorzaken zijn divers: klimaatverandering, stikstofvervuiling, verstedelijking en een immuunsysteem dat steeds gevoeliger reageert op prikkels uit de lucht. We hebben er al veel over geschreven: het aantal allergieën neemt al jaren toe. Maar naast de verhoging van mensen met voedselallergieën, zien we dezelfde patronen bij allergieën in het algemeen. Hooikoorts is hierbij de grootste boosdoener: één op de vijf Nederlanders kampt jaarlijks met klachten als niezen, jeukende ogen, vermoeidheid en een verstopte neus. Huisartsen en apothekers zien de vraag naar medicatie jaar na jaar stijgen. Maar hoe komt het dat hooikoorts zo sterk toeneemt en wat is het verband tussen hooikoorts en voedselallergieën? Mensen met hooikoorts zijn vaak ook allergisch voor bepaalde soorten fruit, groenten of noten. Kruisreactiviteit bij allergie en voedsel is wanneer je immuunsysteem reageert op een voedingsmiddel omdat de eiwitten daarin lijken op allergenen waar je al allergisch voor bent, vaak pollen (zoals berk), waardoor je klachten krijgt bij het eten van bijvoorbeeld rauwe appels, noten, of groenten, bekend als Pollen-voedselsyndroom (PFS). Dit komt omdat de eiwitstructuren van de pollen en het voedsel vergelijkbaar zijn. Vaak zijn de reacties mild en beperkt tot de mond of keel, maar een allergoloog kan de diagnose stellen en advies geven over behandeling. KLIMAATVERANDERING Uit langdurige metingen van onder meer het Elkerliek Ziekenhuis en het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) blijkt dat het bloeiseizoen van bomen, grassen en kruiden steeds vroeger begint én later eindigt. Door warmere herfst- en wintermaanden komen sommige planten al in december tot bloei. Zo werden in december 2021 én rond kerst 2024 bloeiende hazelaars en elzen gesignaleerd. Alleen strenge vorst (onder de −10 °C) kan de bloei echt stilleggen. Maar zulke winters worden steeds zeldzamer. Onderzoek van Wageningen University & Research (WUR), onder leiding van Arnold van Vliet, laat zien dat het hooikoortsseizoen tegenwoordig weken tot maanden langer duurt dan vroeger. Dat betekent hogere piekconcen- ‘Ooit was hooikoorts een typische lentekwestie, nu bloeien bomen soms het hele jaar’
RkJQdWJsaXNoZXIy NzkyMjk=