glutenEen overgevoeligheid voor graanproducten, die niet kan worden bewezen als tarwe-allergie of coeliakie, wordt vaak gelabeld als 'glutenintolerantie' of 'glutenovergevoeligheid'. Maar dat is lang niet altijd het geval; de klachten komen soms van andere eiwitten in granen.

Gluten zijn een groep eiwitten die voorkomen in tarwe, rogge, gerst, spelt en andere graansoorten. Ze helpen het deeg elastisch te maken en zorgen daardoor voor luchtig brood. Veel mensen zeggen last te hebben van klachten na het eten van gluten. In een deel van die gevallen gaat het om coeliakie, een auto-immuunziekte. In een ander deel van de gevallen is de precieze oorzaak van de klachten onduidelijk of niet aan te tonen. Die mensen krijgen vaak de diagnose 'glutenovergevoeligheid'.

Maar is gluten wel altijd de oorzaak van de klachten? Tarwe en andere graansoorten bevatten namelijk nog veel meer eiwitten en eiwitstructuren. Onderzoekers proberen uit te vinden welke van deze eiwitten ook een immuunreactie of intolerantie kunnen oproepen. In laboratoriumtesten blijkt dat 'amylase-trypsin inhibitors' (ATI's) immuuncellen kunnen stimuleren tot overreactie. Andere studies wijzen bijvoorbeeld naar agglutinine, naar bijproducten van gluten of juist naar koolhydraten zoals fructaan.

Verder onderzoek kan helpen bij het ontwikkelen van tests voor overgevoeligheidsreacties op deze andere componenten. Daardoor kunnen zware glutenvrije diëten misschien worden vervangen door andere, beter passende diëten.

Meer lezen? Bekijk dan dit artikel (in het Engels): Scientific American, 1 februari 2014