Allergenen

Fructose

Fructose of vruchtensuiker is een onderdeel van (kristal)suiker waar je overgevoelig voor kunt zijn. Fructose-intolerantie kan levenslang duren, maar ook tijdelijk zijn.

In het kort

Symptomen

Diagnose

Waar zit het in?

Fructose-intolerantie in het kort

Wat is fructose-intolerantie? Fructose-intolerantie is een aandoening waarbij het lichaam moeite heeft met het verteren van fructose, een soort suiker. Er zijn twee hoofdtypen van fructose-intolerantie: fructosemalabsorptie en erfelijke fructose-intolerantie. Fructose-intolerantie kan levenslang duren, maar ook tijdelijk zijn.

Hoe vaak komt het voor? Fructosemalabsorptie komt voor bij ongeveer 30% van de bevolking in westerse landen, terwijl erfelijke fructose-intolerantie veel zeldzamer is, met een geschatte prevalentie van 1 op de 20.000 tot 1 op de 50.000 mensen.

Wat is fructose eigenlijk? Fructose, ook wel vruchtensuiker of levulose genoemd, is een onderdeel van suiker. Het is een natuurlijke suiker die voornamelijk voorkomt in fruit, honing en sommige groenten. Fructose is een van de zoetste suikers en is ongeveer 1,7 keer zo zoet als sucrose (tafelsuiker) en 2,5 keer zo zoet als glucose.

Waarom kan een fructose-intolerantie lastig zijn? Naast dat fructose van nature in fruit voorkomt, is een ook een onderdeel van riet- of bietsuiker (sacharose/sucrose), de suiker die het meest gebruikt wordt in allerlei producten. Wanneer sacharose in je darmen terecht komt, wordt het weer afgebroken tot glucose en fructose, dus daarom moet je met een fructose-intolerantie uitkijken voor veel soorten suiker.

Zelfs kunstmatige zoetstoffen kunnen problemen opleveren: sorbitol is een kunstmatige zoetstof die bijvoorbeeld gebruikt wordt in kauwgom. Deze zoetstof kan zich in je lichaam omvormen tot fructose. Ook suikervervangers isomalt en maltitol kun je beter vermijden als je fructose-intolerantie hebt.

Je kunt last krijgen van klachten als buikpijn, overgeven, winderigheid en diarree. Het dieet voor fructose-intolerantie is ingrijpend. Vermoed je dat je last hebt van fructose, ga dan niet zelf experimenteren met een dieet, maar neem contact op met je huisarts of een gespecialiseerde diëtist.

Hoe ontstaat een reactie? Voor fructose kun je dus overgevoelig zijn. Het probleem is dat je darmwand moeite heeft met het opnemen van de fructose in je bloed. Dit is een intolerantie, geen allergie.

Symptomen van fructose-intolerantie

Er zijn twee varianten van deze intolerantie:

Erfelijke fructose-intolerantie
Erfelijke fructose-intolerantie is een aangeboren koolhydraatstofwisselingsstoornis, waarbij fructose niet volledig wordt afgebroken in je darmen. Omdat je lichaam een aantal tussenstapjes niet kan maken, kan er een te lage bloedsuiker ontstaan, met als gevolg trillen en duizeligheid. Uiteindelijk kan er ook schade ontstaan aan je lever en nieren. Deze aandoening is zeldzaam en je zult je leven lang een dieet moeten blijven volgen.

Fructosemalabsorptie
De fructose wordt in geval van fructosemalabsorptie minder goed opgenomen door je darmen dan bij ‘gezonde mensen’. Door fermentatie in je dikke darm ontstaan gassen die klachten veroorzaken zoals buikpijn, krampen, winderigheid en diarree. Een waterstof-ademtest kan aantonen of je last hebt van fructose-malabsorptie.

Meer over symptomen

Diagnose

Vermoed je dat je fructose-intolerantie zou kunnen hebben? Dan kun je aankloppen bij je huisarts, die een ademtest kan laten doen om te kijken of dat zo is. Je huisarts kan je ook verder helpen bij het samenstellen van je dieet, of je doorverwijzen naar een gespecialiseerde diëtist.

Meer over diagnose

Behandeling

Als je intolerant bent voor fructose, dan moet je vaak een behoorlijk beperkend dieet volgen. Het hangt af van je persoonlijke tolerantiegrens hoeveel fructose, sacharose en sorbitol je kunt innemen. Het is bijna niet mogelijk om suiker(producten) volledig te vermijden.

Het lastige aan fructose-intolerantie is dat je ook weinig tot geen fruit, groente en aardappelen kunt eten. Daardoor kun je tekorten opbouwen van essentiële vitaminen, zoals vitamine C en foliumzuur, en van vezels. Het is vaak wel mogelijk om een evenwichtige voeding te handhaven door zorgvuldig te kiezen welke fruit- en groentesoorten wel gegeten kunnen worden. In sommige gevallen kan je (huis)arts je een dieetpreparaat voorschrijven dat de suiker in je eten vervangt, maar waarvan je niet ziek wordt.

Een andere methode is het gebruik van capsules, bijvoorbeeld Fructaid of Xylosolv, die het enzym xylose-isomerase bevatten, waarmee je lichaam fructose kan omzetten in glucose.

Meer over behandeling