Specerijenallergie in het kort
Wat is specerijenallergie? Een specerijenallergie is een allergische reactie op eiwititen in bepaalde kruiden en specerijen, zoals peper, kaneel, kruidnagel of komijn.
Hoe vaak komt het voor? Een allergie voor specerijen komt niet zo vaak voor als bijvoorbeeld een noten- of pollenallergie. Maar omdat specerijen in veel voedingsmiddelen en producten worden gebruikt, kan het lastig zijn om ze te vermijden. Exacte cijfers over hoe vaak het voorkomt, zijn er niet, maar het lijkt een zeldzamere allergie te zijn.
Wat zijn specerijen eigenlijk? Specerijen zijn gedroogde delen van planten, zoals zaden, schors, wortels of bloemen, die worden gebruikt om eten op smaak te brengen. Voorbeelden zijn kaneel (van de bast van een boom), kruidnagel (de gedroogde bloemknoppen) en peper (de bessen van de peperplant).
Waarom kan een allergie voor specerijen lastig zijn? Specerijen zitten in heel veel producten, zoals brood, vleeswaren, sauzen en kant-en-klare maaltijden. Ze hoeven niet altijd op het etiket te staan, waardoor het moeilijk is om te weten of een product ze bevat. Ook worden specerijen gebruikt in cosmetica en tandpasta, wat een reactie kan veroorzaken. Sommige specerijen bevatten eiwitten die lijken op allergenen uit pollen, noten of andere planten, wat kan leiden tot een kruisreactie. Omdat specerijen vaak in kleine hoeveelheden worden gegeten en specerijallergieën lastig te testen zijn, is er nog veel onbekend over welke eiwitten precies klachten veroorzaken.
Hoe ontstaat een reactie? Bij een allergie reageert het immuunsysteem op de specerijen door stoffen vrij te maken, zoals histamine. Dit kan leiden tot klachten zoals jeuk, huiduitslag, zwelling van de lippen of ademhalingsproblemen. De reactie kan ontstaan door eten, inademen of huidcontact met het specerij.
Veelvoorkomende specerijen die allergieën kunnen veroorzaken
Fenegriek
Fenegriek kan een kruisreactie met pinda geven. Let dus op als je ernstig allergisch bent voor pinda’s.
Kaneel
Kaneel bevat verbindingen zoals cinnamaldehyde, die bij sommige mensen allergieën kunnen veroorzaken. De symptomen kunnen variëren van jeuk in de mond tot huiduitslag of ademhalingsproblemen bij inademing van kaneelpoeder.
Koriander
Koriander, zowel in zijn verse vorm als in gedroogde specerijen, kan bij sommige mensen allergieën veroorzaken. Vooral mensen die gevoelig zijn voor andere planten in de Apiaceae-familie, zoals selderij, kunnen een reactie vertonen op koriander.
Komijn
Komijn behoort tot de Apiaceae-familie, net als koriander, en kan bij mensen die allergisch zijn voor deze familie ook allergische reacties veroorzaken. Komijn wordt vaak gebruikt in curry’s en andere internationale gerechten.
Paprikapoeder
Paprikapoeder kan een allergische reactie veroorzaken, vooral bij mensen die gevoelig zijn voor andere nachtschadegewassen, zoals tomaten en aubergines.
Mosterd
Mosterdzaad wordt vaak gebruikt als specerij, en allergieën voor mosterdzaad kunnen leiden tot ernstige reacties, zoals ademhalingsproblemen en huiduitslag. In de EU wordt mosterd beschouwd als een verplicht allergeen.
Peper
Hoewel zeldzaam, kunnen sommige mensen allergisch reageren op peper, wat kan leiden tot symptomen zoals huiduitslag of jeuk. In de meeste gevallen betreft het een reactie op de verbindingen in zwarte of witte peper, zoals piperine.
Gember
Gember kan bij sommige mensen allergische reacties veroorzaken, vooral wanneer het in hogere concentraties wordt geconsumeerd (bijvoorbeeld in gemberthee of geconcentreerde gemberextracten).
Kurkuma
Hoewel allergieën voor kurkuma minder vaak voorkomen, kunnen sommige mensen overgevoelig reageren op het geel pigment in kurkuma, curcumine. Dit kan leiden tot symptomen zoals jeuk, huiduitslag of ademhalingsproblemen.
Anijs en venkel
Anijszaad en venkel (beiden uit de Apiaceae-familie) kunnen ook allergische reacties veroorzaken, vooral bij mensen die gevoelig zijn voor andere leden van deze plantenfamilie.
Roze peper
Roze peper is verwant aan de cashewboom – beide behoren tot de Anacardiaceae-familie. Mensen met een allergie voor cashewnoten kunnen daardoor in sommige gevallen heftig reageren op roze peper vanwege een kruisreactie.
Selderij
Selderij is eigenlijk een groente én een specerij. Het is een van de bekendere allergenen en moet in de EU verplicht op de verpakking worden vermeld.
Symptomen van specerijenallergie
De symptomen van een specerijenallergie kunnen variëren van mild tot ernstig en kunnen onder meer omvatten:
- Huidreacties: Huiduitslag, jeuk, of zwelling (vooral in de mond, lippen en keel).
- Spijsverteringsproblemen: Misselijkheid, braken, diarree of buikpijn.
- Ademhalingsproblemen: Hoesten, piepende ademhaling, moeite met ademhalen of een verstopte neus.
- Anafylaxie: In zeldzame gevallen kan een specerijenallergie leiden tot anafylaxie, een ernstige, levensbedreigende reactie die snel moet worden behandeld met adrenaline.
Diagnose
Vermoed je dat je allergisch bent voor een of meerdere specerijen? Je arts zal eerst navraag doen naar je persoonlijke verhaal, de ‘anamnese’. Dit geeft de eerste aanwijzingen voor een mogelijke allergie. Ook zal hij of zij vragen naar lichamelijke klachten en zo nodig een lichamelijk onderzoek uitvoeren.
Vervolgens kan je arts besluiten om een bloedtest (CAP-test, of de oudere benaming RAST-test) en eventueel een huidpriktest te laten uitvoeren. Een voedselprovocatietest is tot slot de gouden standaard voor het aantonen van een voedselallergie. Soms moet deze provocatietest met enige regelmaat herhaald worden om na te gaan of je nog steeds reageert op het allergeen. Dat is vooral belangrijk bij kinderen, die over hun allergie heen kunnen groeien. Ook kan een voedselprovocatietest aangeven hoeveel van het allergeen nodig is, voordat een reactie optreedt.
Behandeling
De belangrijkste behandeling voor een specerijenallergie is het vermijden van de specerij of specerijen die de allergische reactie veroorzaken. Dit kan lastig zijn, omdat specerijen vaak als mengsels in verschillende producten worden gebruikt (bijvoorbeeld in kerrie of kruidenmixen). Als iemand een allergische reactie krijgt, wordt meestal antihistamine aanbevolen om de symptomen te verlichten. Bij ernstigere reacties kan adrenaline nodig zijn.
Specerijen op het etiket
Als specerijen meer dan 2% van het product uitmaken, moeten ze specifiek worden genoemd in de ingrediëntenlijst. Bijvoorbeeld, “zout”, “zwarte peper”, of “kaneel” kunnen apart worden vermeld. Als specerijen minder dan 2% van het product uitmaken, mogen ze worden aangeduid met een categorieaanduiding zoals “gemengde specerijen” of “kruiden”.
Help jij ons mee?
