Pinda-allergie in het kort
Wat is pinda-allergie? Pinda-allergie is een allergie voor de eiwitten in pinda’s, die tot de peulvruchten behoren. Deze allergie kan ernstige reacties veroorzaken en is een van de meest voorkomende voedselallergieën.
Hoe vaak komt het voor? Ongeveer 1% van de kinderen jonger dan 5 jaar in westerse landen heeft een pinda-allergie. Bij de meerderheid (75%) betreft het een levenslange allergie, maar ongeveer 25% groeit erover heen en kan later pinda verdragen.
Wat zijn pinda’s eigenlijk? Pinda’s zijn peulvruchten die ondergronds groeien. Ze behoren niet tot de noten, maar tot de familie van de Leguminosae, net als erwten en sojabonen. Pinda heet ook wel aardnoot, grondnoot, olienoot of apennoot.
Waarom kan een allergie voor pinda lastig zijn? Pinda’s zijn rijk aan eiwitten en worden gebruikt in voedselproducten zoals pindakaas, koekjes en pinda-olie. Geroosterde pinda’s zijn vaak allergener dan gekookte pinda’s. Het allergeen blijft stabiel bij verhitting, en hoe hoger het vetgehalte, hoe meer allergeen erin kan zitten.
Mensen die een overgevoeligheid hebben voor pinda’s kunnen soms ook geen soja verdragen. Ook kan het voorkomen dat mensen allergisch zijn voor andere peulvruchten, zoals bijvoorbeeld erwten, linzen, bonen en lupine. Pinda-allergie kan ook als kruisreactie met berkenpollen optreden.
Sensibilisatie voor pinda-allergie gebeurt vaak via de huid: denk vooral aan kinderen met ernstig eczeem. Pas daarom ook op met sommige zeep, badolie of andere huidverzorgingsproducten.
Hoe ontstaat een reactie? De reactie op pinda-eiwit ontstaat door het eten of drinken van een product dat pinda bevat, of aanraking van een kapotte huid met pinda. Bij de meest herkenbare vorm van pinda-allergie (IgE-gemedieerd) beschouwt je immuunsysteem de pinda-eiwitten als een indringer, in plaats van een ongevaarlijk eiwit, en valt deze met specifieke antistoffen aan. Deze allergische reactie kan mild, maar ook heftig verlopen.
Symptomen van pinda-allergie
De meest voorkomende reacties na het eten van pinda zijn huidklachten en een vochtophopingen (angio-oedeem). Maar ook luchtwegklachten kunnen optreden. Pinda is een berucht voedingsmiddel: het geeft het vaakst aanleiding tot anafylaxie. Een tintelend gevoel in de mond geeft hiervoor vaak een eerste waarschuwingssignaal. Ook urticaria (huiduitslag) kan het begin van anafylaxie aangeven.
Studies laten zien dat er geen anafylactische reacties ontstaan door alleen de geur of door het zitten in dezelfde ruimte als iemand die pinda eet. Wat wel kan gebeuren zijn milde, lokale klachten zoals een loopneus, lichte hoest, jeuk in de keel of prikkeling van de ogen. Deze worden veroorzaakt door vluchtige stoffen of door minieme sporen van pinda op oppervlakken. Ernstige reacties (anafylaxie) ontstaan pas bij directe inname of contact met pinda-eiwit via de mond, soms de huid of slijmvliezen.
Diagnose
Vermoed je dat je pinda-allergie hebt? Je arts zal eerst navraag doen naar je persoonlijke verhaal, de ‘anamnese’. Dit geeft de eerste aanwijzingen voor een mogelijke allergie. Ook zal hij of zij vragen naar lichamelijke klachten en zo nodig een lichamelijk onderzoek uitvoeren.
Vervolgens kan je arts besluiten om een bloedtest (CAP-test, of de oudere benaming RAST-test) en eventueel een huidpriktest te laten uitvoeren. Bij pinda kan het nuttig zijn om op verschillende pinda-eiwitten te testen. Bij antistoffen tegen het eiwit Ara h 2 is de allergie vaak levenslang; daarentegen wijzen antistoffen tegen Ara h 8 vaak op een kruisreactie met pollen en groeien patiënten hier nogal eens overheen.
Een voedselprovocatietest is tot slot de gouden standaard voor het aantonen van een voedselallergie. Soms moet deze provocatietest met enige regelmaat herhaald worden om na te gaan of je nog steeds reageert op het allergeen. Dat is vooral belangrijk bij kinderen, die over hun allergie heen kunnen groeien.
De hoeveelheid antistoffen tegen pinda in het bloed zijn geen harde maatstaf voor de ernst van de reacties. Bij kinderen wordt een hoeveelheid van 12 kU/L als een aanwijzing voor pinda-allergie gezien.
Behandeling
Mensen met een pinda-allergie volgen een pindavrij dieet. Bij eten en koken moet contact met pinda-eiwit zorgvuldig worden vermeden om de kans op een allergische reactie zo klein mogelijk te maken.
Om milde reacties te beperken, zijn er antihistaminetabletten beschikbaar die door een huisarts kunnen worden voorgeschreven. De werkingsduur hangt af van het soort tablet en de dosis.
Ernstige (anafylactische) reacties moeten altijd met adrenaline worden behandeld. Deze behandeling kan levensreddend zijn.
Preventie
Sommige artsen raden moeders bij een kind met allergische aanleg aan hun baby ter preventie geen pinda te geven. In de afgelopen jaren is uit wetenschappelijk onderzoek gebleken dat dit niet effectief is. Tegenwoordig wordt juist geadviseerd om pinda te introduceren op een leeftijd van 4 tot 8 maanden. Vind je dit spannend? Dan kun je je laten begeleiden in een gespecialiseerd (kinder)ziekenhuis op de ‘preventiepoli’.
Waar zit pinda in?
- Aroma’s en kruidenpreparaten
- Bak- en braadproducten
- Borrelnootjes
- Bouillon
- Chili con carne
- Chocolade/bonbons
- Curry’s
- Desserts
- Gado-gado
- IJs
- Kant-en-klaarmaaltijden
- Katjang
- Koek
- Kruidenmixen
- M&M’s/chocopinda’s
- Margarine
- Marinade
- Mengsels van zaden en pitten
- Nougat
- Ontbijtgranen/muesli
- Oosterse gerechten
- Plantaardig vet/olie
- Salade
- Saladedressing
- Sambal
- Saté
- Sauzen
- Seroendeng
- Snacks
- Snickers
- Snoep
- Soepen
- Taart
- Vlees(waren)/worst
- Vleesvervangers
- Zoutjes
Non-food
Van pinda afgeleide ingrediënten kunnen voorkomen in machinevaatwasmiddelen en wasmiddelen, handzepen, shampoos, lotions, zalven en crèmes, scheercrème, cosmetica, metaalpolish, bleekmiddelen, inkt, vogelvoer en wagensmeer.
Bron: AllergenenConsultancy
Pinda op het etiket
- Aardnoot
- Apennoot
- Arachide of aracide (-olie)
- Eiwithydrolysaat (plantaardig)
- Grondnoot
- Natuurlijk aroma
- Olie (roerbak-, sla-)
- Olienoot
- Pinda
- Plantaardige olie
Sinds de invoering van de Europese richtlijnen voor het vermelden van de veertien meest voorkomende allergenen is het verplicht PINDA te vermelden op de verpakking. Bent u niet zeker van de ingrediënten, kijk dus of PINDA bij de allergeneninformatie wordt genoemd.
Help jij ons mee?
