Anafylaxie en zwangerschap

Anafylaxie is een ernstige, levensbedreigende allergische reactie die snel optreedt en dringend medische hulp vereist. Doordat je lichaam anders reageert dan als je niet zwanger bent, kunnen je allergische reacties soms anders uitpakken dan je gewend bent. Als je zwanger bent, loop je niet automatisch méér kans op anafylaxie, maar de gevolgen kunnen ernstiger zijn en vereisen extra alertheid en snelle behandeling.

Bij anafylactische reacties bij zwangere vrouwen lopen zowel de moeder als de baby gevaar. Tijdens anafylaxie kan de bloeddruk snel zakken, wat de bloedtoevoer naar de placenta vermindert — en dat kan de baby schaden. Adrenaline is bijna altijd aanbevolen, ook bij zwangeren, omdat het risico van niet behandelen veel groter is.

Toch een anafylactische reactie? Het wordt soms aangeraden een zwangere vrouw met anafylaxie op haar linkerzij te leggen. Dat vermindert druk op de vena cava inferior, een grote ader die het bloed van de onderste helft van het lichaam terug naar het hart voert. Liggen op de linkerzij houdt de bloeddruk en de bloedcirculatie naar de placenta stabiel.

Invloed op je ongeboren baby

Allergenen passeren de placenta nauwelijks. Dus als jij bijvoorbeeld allergisch bent voor melkeiwit, zal het specifieke melkeiwit niet of nauwelijks bij je baby terechtkomen tijdens de zwangerschap. Je allergische reactie beïnvloedt het kind ook niet direct, tenzij die heel erg is zoals bij anafylaxie (zie hierboven).

Je kunt gewoon alles blijven eten tijdens je zwangerschap, buiten natuurlijk de dingen die je vanwege je eigen allergie moet laten staan. Vroeger werd gedacht dat vermijden van allergenen in je dieet kon helpen om voedselallergieën bij je kind te voorkomen. Tegenwoordig weten we dat het meestal beter is om gewoon gevarieerd te eten.

Genetisch gezien heeft je kind een verhoogde kans op allergieën als een of beide ouders allergieën hebben (niet alleen voedselallergieën, ook astma of eczeem bijvoorbeeld). Maar wat precies geërfd wordt, is complex en afhankelijk van veel factoren.

Studies wijzen uit dat een vaginale bevalling (dus geen keizersnee) en het geven van borstvoeding de kans op voedselallergie bij het kind verkleinen. Na de geboorte kunnen wél allergenen via borstvoeding in kleine hoeveelheden bij de baby terechtkomen. Soms wordt dan geadviseerd om bepaalde allergenen te mijden als een baby gevoelig reageert.

Nieuwe allergieën

Het is bekend dat door een zwangerschap je immuunsysteem verandert, en daardoor kunnen sommige vrouwen nieuwe allergieën ontwikkelen die ze voor die tijd niet hadden. Dit gebeurt niet bij iedereen, maar het is wel iets wat soms voorkomt.

Tijdens de zwangerschap wordt je immuunsysteem als het ware getemperd. Na de bevalling komt je immuunsysteem weer op volle kracht terug, en soms raakt het dan een beetje ontregeld. De enorme schommelingen in hormonen zoals oestrogeen en progesteron voor en na de bevalling kunnen ook je immuunsysteem beïnvloeden. Dit kan ervoor zorgen dat je lichaam anders gaat reageren op stoffen die eerst geen probleem waren.

Soms waren vrouwen vóór de zwangerschap al een beetje gevoelig voor iets, maar zonder klachten. Door de veranderingen na de bevalling kan die gevoeligheid uitgroeien tot een echte allergie. Verder is de periode na de bevalling lichamelijk en emotioneel vaak zwaar. Stress kan je immuunsysteem ook extra prikkelbaar maken, wat een rol kan spelen bij verergeren van allergische reacties.

Ben je zwanger, van plan zwanger te worden of heb je een andere vraag over allergie en zwangerschap? Neem dan contact op met je allergoloog.