Als je een voedselallergie of -overgevoeligheid hebt, ben je misschien geneigd om je eigen boterhammen mee te nemen naar je werk. Waar je collega’s graag samen een broodje eten in de kantine, ben jij op zoek naar een magnetron om je eten van thuis op te warmen. En etentjes met het team of dienstreizen met veel diners sla je liever over.
Herkenbaar? Het hoeft niet zo te gaan! Ook met een voedselallergie kun je prima meedoen met de rest.
Gouden regel
Je bent niemand tot last als je informeert naar de mogelijkheden voor jou als werknemer met een voedselallergie. Integendeel: je hebt recht op een veilige maaltijd, ook op je werk!
Eten op je werk
Of je lekker en veilig kunt eten op je werk, hangt van een aantal factoren af. Bijvoorbeeld wat voor werk je doet, wat het aanbod van je werkgever is, en welke cateringaanbieder is ingehuurd. In het geval van beroepen waar je gezamenlijk eet, zul je na moeten gaan hoe dat voor jou het beste kan.
- Zelf eten meenemen. Als je zelf je boterhammen, salade of bakje yoghurt kunt meenemen, is dat natuurlijk fijn, want dan weet je precies wat erin zit. Vaak heb je op het werk een koelkast waarin je je eten kunt bewaren. Let op een goed afgesloten lunchtrommel met je naam erop, zodat er geen kruisbesmetting kan plaatsvinden en niemand anders jouw lunch opeet. Het is ook fijn als er een magnetron aanwezig is, zodat je je eten kunt opwarmen. Ga in elk geval sociale interactie tijdens de lunch niet uit de weg; schuif gewoon aan bij je collega’s. Leg ze uit dat je een allergie hebt en wat dat inhoudt. Vraag ze om rekening met je te houden en hun eten apart te houden van het jouwe.
- Voorverpakte etenswaren kopen. Als je toch op je werk of onderweg eten moet kopen, ga dan zoveel mogelijk voor voorverpakte etenswaren met een etiket waarop de allergenen duidelijk staan vermeld. Vermijd de broodjeshoek in het tankstation of het lopend buffet, waar de kans op kruisbesmetting aanzienlijk is.
- Gebruik maken van een kantine met allergie-informatie. Sinds de invoering van de allergenenetiketteringswetgeving in 2014 zijn ook aanbieders van niet-voorverpakte voedingsmiddelen verplicht informatie te verschaffen over de aanwezigheid van allergenen. Dit kan door te volstaan met een bordje ‘Vraag het personeel om meer informatie over allergenen’, maar het is natuurlijk fijner als de ingrediënten duidelijk staan aangegeven bij het product. In het geval van een kantine met personeel: vraag na bij de chef hoe het allergenenmanagement is geregeld, wat je kunt eten en hoe groot de kans is op kruisbesmetting. In het geval van een catering met alleen iemand bij de kassa: ga uit van het voorzorgsprincipe en eet alleen datgene waarvan je echt zeker weet dat je het mag.
Drinken uit de automaat
De koffieautomaat op je werk kan een uitdaging vormen, want daar worden ook allergenen als melk, noten en gluten in gebruikt. Vaak staat op de automaat of in het keuzemenu aangegeven welke dranken een risico vormen. Ga na, zo mogelijk, hoe vaak de automaat wordt schoongemaakt en of dat zorgvuldig gebeurt. Als je koffie wil nadat een collega net een cappuccino met hazelnootsmaak heeft getapt: veeg het kraantje goed schoon met een papieren doekje, of vraag een andere collega eerst zwarte koffie te nemen, voordat jij jouw koffie zet. Zo beperk je de kans op kruisbesmetting.
Een eigen koffiezetapparaat op je bureau is natuurlijk een betere optie, maar het kan van je werkgever en de brandveiligheidsvoorschriften afhangen of dat is toegestaan. Of drink thee: warm water is een stuk veiliger, zeker als er een aparte waterkoker is.
In geval van allergische reacties
Zorg dat in elk geval je leidinggevende en de aanwezige bedrijfshulpverlener(s) op de hoogte zijn van je voedselallergie en mogelijke reacties. Vraag ook of er een protocol of handleiding is voor het handelen bij een ernstige allergische reactie, zoals anafylaxie. Dit kun je eventueel bespreken met je bedrijfsarts.
Bewaar je adrenalinepen of -neussspray in een goed bereikbare, bij BHV bekende locatie. De meeste BHV’ers hebben in hun training het zetten van een adrenalinepen geoefend, maar ga na of dat bij jullie ook het geval is. Bied aan om het met ze te oefenen. Bel altijd 112 als je adrenaline hebt gebruikt.
Zorg ook voor een plek waar je je rustig kan terugtrekken bij een allergische reactie. En geef je collega’s ruimte om (naderhand) vragen te stellen. Waarschijnlijk zijn ze flink geschrokken.
Etentjes met collega’s
Vaak zijn etentjes een manier om belangrijke momenten met collega’s te vieren. Ook is eten een vast onderdeel van bedrijfsuitjes en feestdagen. Ga dit soort gelegenheden niet uit de weg, want ze zijn belangrijk voor jou als onderdeel van je team. Regel vooraf met de organisator dat er met jouw allergieën rekening wordt gehouden. Bel als jullie naar een restaurant gaan het restaurant vooraf en neem je eetwensen met hen door. Nog beter: neem zelf plaats in de ‘feestcommissie’ en neem de verantwoordelijkheid voor het eten op je. Zo zorg je voor een goede ervaring voor jezelf en andere collega’s met een dieet.
Werk je op een groot evenement, festival of een andere plaats waar je geen invloed kan uitoefenen op het maaltijdaanbod? Ga dan vooraf na bij de organisatie en/of cateraar welk aanbod er is en hoe je er met een allergie veilig kunt eten. Vertrouw je het niet, check dan of je ergens in de buurt een supermarkt of foodtruck kunt vinden met voor jou geschikt eten.
Neem altijd een voorverpakte snack in je tas mee, voor het geval dat er geen eten bij is wat voor jou veilig is. Zo hoef je niet hongerig toe te kijken, terwijl je collega’s gezellig genieten.
Dienstreizen en conferenties
Voor sommige beroepen is het nodig dat je reist, bijvoorbeeld naar conferenties of buitenlandse klanten. Heel leuk allemaal, maar hoe doe je dat met je allergie?
In veel landen is eten hét moment om gastvrijheid en welwillendheid te tonen aan de klant, opdrachtgever of partnerorganisatie. Er wordt flink uitgepakt met diners, buffetten en hotels. Als persoon met een voedselallergie kun je je hierdoor ongemakkelijk voelen: eten weigeren zorgt immers voor het idee dat je de klant of partner ontevreden stemt. Toch geldt ook hier: allergieën zijn niet ongewoon en je hebt het recht om aan te geven als je iets niet kan of wil eten. Gastvrijheid houdt ook in dat een gastheer zorgt voor een maaltijd die geschikt is voor zijn/haar gasten.
Het beste is om vooraf je eetwensen duidelijk te bespreken met je collega’s, partners, reisorganisator en/of conferentie-organisatie. Denk mee over welke gerechten je wel of niet kunt eten en welke ingrediënten die in dat land vaak worden gebruikt een probleem kunnen vormen. Eet zoveel mogelijk vers of voorverpakt, en mijd buffetten. Vraag bij conferenties om een apart bord met eigen veilige maaltijd – de meeste grote congressen hebben professionele cateraars die dit soort vragen gewend zijn.
Bij klachten over catering op je werk
1. Bespreek het intern. Start altijd met een gesprek met de leidinggevende of de verantwoordelijke voor de catering. Leg rustig en duidelijk uit wat het probleem is en waarom het belangrijk is (bijvoorbeeld risico op een allergische reactie). Vraag of er rekening gehouden kan worden met voedselallergieën. Als je een ondernemingsraad (OR) hebt, kun je je klacht ook daar melden. Zij kunnen opkomen voor de belangen van medewerkers bij de werkgever.
2. Arbowetgeving en zorgplicht werkgever. Werkgevers zijn volgens de Arbowet verplicht om te zorgen voor een veilige en gezonde werkomgeving. Daar valt ook onder dat medewerkers met allergieën veilig moeten kunnen eten op het werk, zeker als er bedrijfscatering wordt aangeboden. Dit kun je gebruiken als onderbouwing bij je klacht.
3. Klacht indienen bij de cateringdienst. Als de catering wordt uitgevoerd door een extern bedrijf (zoals Sodexo, Compass Group e.d.), kun je ook daar rechtstreeks een klacht indienen. Grote cateraars hebben meestal een klachtenprocedure.
4. Voedselveiligheid: NVWA. Als je vermoedt dat de catering voedselveiligheid in gevaar brengt (bijv. foutieve etikettering van allergenen), kun je een melding doen bij de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA): https://www.nvwa.nl/onderwerpen/melding-doen/eten-en-drinken/meldingen.
Tip: documenteer alles
Houd bij wat er is gezegd of gedaan (bijv. e-mails, gesprekken), zodat je sterker staat als je verdere stappen moet ondernemen.
Help jij ons mee?
