Als je kind een voedselallergie heeft, komt daar extra zorg en waakzaamheid bij kijken. Dat kan best spannend zijn, zeker in het begin. Je wilt niets liever dan dat je kind veilig is, kan genieten van eten en onbezorgd kan meedoen met andere kinderen.
Het is daarom fijn om te weten waar je op kunt letten, hoe je allergieën kunt herkennen en ermee om kunt gaan in het dagelijks leven. Zo kun je stap voor stap vertrouwen opbouwen – en je kind helpen om een veilige, gezonde en zoveel mogelijk zorgeloze kindertijd te hebben.
Let op
Probeer niet alle contact met mogelijke allergenen te vermijden bij je baby, tenzij het om een bewezen voedselallergie gaat. Het is juist goed om op jonge leeftijd met verschillende voedingsmiddelen in aanraking te komen.
Hoe herken je een voedselallergie?
Een voedselallergie bij baby’s en jonge kinderen kan zich op verschillende manieren laten zien. Veelvoorkomende klachten zijn:
- Huidreacties: jeuk, uitslag, galbulten (netelroos, urticaria), oedeem (zwelling van bijvoorbeeld oogleden, lippen, mond of keel)
- Maag- en darmklachten: overgeven, diarree of juist verstopping (obstipatie), buikpijn, misselijkheid
- Luchtwegproblemen: benauwdheid, hoesten, niezen, neus- of oogklachten
- Gedrag: huilen, prikkelbaarheid, weigeren van borst- of flesvoeding, slecht willen eten
Als je één of meerdere van deze klachten herkent als je kind een bepaald voedingsmiddel heeft gegeten of gedronken, bespreek dit dan met het consultatiebureau of je huisarts. Zij kunnen samen met jou kijken of er aanleiding is voor verder onderzoek. De huisarts kan je – indien nodig – verwijzen naar een kinderarts of een gespecialiseerde ‘allergiepoli’, waar aanvullend onderzoek wordt gedaan om een voedselallergie vast te stellen.
Hoe ziet een allergische reactie eruit?
Een allergische reactie op voeding begint meestal kort na het eten, vaak binnen enkele minuten tot twee uur. De klachten kunnen mild zijn, maar ook ernstig. Voorbeelden van milde klachten zijn huiduitslag (zoals galbulten), zwelling rond de mond of misselijkheid. Sommige kinderen krijgen ook last van buikkrampen, diarree of moeten overgeven.
Anafylaxie
Een ernstige allergische reactie heet anafylaxie. Dit is een medische noodsituatie. De symptomen kunnen zijn:
- Snel opkomende benauwdheid of piepende ademhaling
- Zwelling van keel, tong of lippen
- Heesheid of moeite met slikken
- Bleekheid, slaperigheid of sufheid
- Flauwvallen of een gevoel van paniek
- Meerdere klachten tegelijk, zoals huiduitslag én ademhalingsproblemen.
Herken je één of meer van deze signalen? Gebruik adrenaline als dat is voorgeschreven, en bel direct 112.
FPIES
Een ander soort reactie die af en toe optreedt bij baby’s en jonge kinderen is FPIES: Food Protein-Induced Enterocolitis Syndrome. Dit is geen allergie in de strikte zin van het woord, maar het kan heftige klachten veroorzaken. De symptomen van FPIES kunnen zijn:
- Herhaaldelijk braken tussen 1-4 uur na inname van een voedingsmiddel
- Lethargie (slapheid/futloosheid) en bleekheid
- Waterige of bloederige diarree tussen 5-10 uur na inname van een voedingsmiddel
- Bij ernstige gevallen: uitdroging en shock. In dat geval is 112 bellen en naar de Eerste Hulp gaan van levensbelang.
Bron: FPIES bij kinderen: Leidraad voor artsen, februari 2020
Veilig omgaan met voedselallergie in het dagelijks leven
Als je kind een voedselallergie heeft, vraagt dat om duidelijke afspraken en goede voorbereiding:
- Lees altijd de etiketten op verpakkingen
- Zorg dat iedereen die op je kind past goed op de hoogte is van de allergie en weet wat te doen bij een reactie. Denk aan opa’s en oma’s, gastouders, oppassen en medewerkers van de kinderopvang. Bespreek met hen wat je kind wel en niet mag eten, en maak duidelijke afspraken over wat te doen bij een (mogelijke) allergische reactie
- Maak samen met je arts een noodplan en zorg dat je weet wanneer en hoe je medicijnen moet gebruiken
- Zorg dat noodmedicatie altijd binnen handbereik is, bijvoorbeeld in de luiertas, rugzak of jaszak. Neem de medicatie altijd mee – ook bij korte uitstapjes
- Als je kind een ernstige vorm van voedselallergie (anafylaxie) heeft: oefen met het gebruik van een adrenalinepen of -neusspray, zodat je in geval van nood goed voorbereid bent. Er zijn gratis oefenpennen beschikbaar via internet. Daarmee kun je zelf oefenen en ook anderen – zoals familie, oppas of het personeel op de opvang – laten zien hoe het werkt
- Bij traktaties op het kinderdagverblijf kun je een trommeltje met veilige traktaties voor je kind klaarzetten. Overleg ook vooraf met de ouders van jarige kinderen, zodat je eventueel een vergelijkbare traktatie kunt meegeven of samen een alternatief kunt bedenken
- Overweeg het inschakelen van een diëtist om zeker te weten dat je kind voldoende voedingsstoffen binnenkrijgt.
Borstvoeding als jij of je kind allergisch zijn
Borstvoeding is een goede en veilige manier om je baby te voeden – ook als jij of je baby een voedselallergie hebt. Heb je als moeder zelf een voedselallergie? Dan kun je in de meeste gevallen gewoon borstvoeding geven. Je allergie wordt namelijk niet via de borstvoeding overgedragen op je kind.
Gebruik je medicijnen voor je allergie, zoals antihistaminica? Dan kun je die meestal veilig gebruiken tijdens het geven van borstvoeding. Overleg dit altijd met je huisarts, apotheker of de lactatiekundige. Ook het Lareb geeft informatie over medicijnen en borstvoeding.
Heeft je baby een voedselallergie, bijvoorbeeld voor koemelkeiwit? Dan kan het voorkomen dat hij of zij ook via jouw borstvoeding op bepaalde voedingsmiddelen reageert. In overleg met een arts of diëtist kun je dan tijdelijk producten uit je eigen voeding weglaten, om te kijken of de klachten verminderen. Doe dit altijd onder begeleiding, zodat jij en je baby geen voedingsstoffen tekortkomen.
Wat weten we over het voorkomen van voedselallergieën?
Soms vragen ouders zich af of een voedselallergie te voorkomen was geweest. Helaas is daar niet altijd een duidelijk antwoord op. Wel weten we uit onderzoek dat het vroeg introduceren van bepaalde allergenen (zoals pinda of ei, vanaf vier maanden) bij sommige kinderen het risico op een allergie kan verlagen. Dit geldt vooral voor kinderen met een verhoogd risico, bijvoorbeeld door ernstig eczeem of een familiegeschiedenis van allergieën.
Meer weten of hulp nodig?
Een voedselallergie brengt zorgen met zich mee, maar je staat er niet alleen voor. Op onze website vind je betrouwbare informatie en ondersteuning. Ook kun je terecht bij andere ouders van kinderen met voedselallergieën via ons netwerk of tijdens onze Familiedag.
Help jij ons mee?
