Voedselallergie kan voor veel verschillende klachten zorgen. Sommige klachten zijn mild, andere kunnen levensbedreigend zijn. Wil je meer weten over de klachten die jij hebt? Lees dan verder.
Anafylaxie
Anafylaxie is misschien wel de bekendste reactie bij een voedselallergie. Toch komt anafylaxie niet veel voor.
Omdat anafylaxie zeer ernstig kan verlopen, moeten de patiënt en zijn omgeving de situatie goed herkennen én weten wat te doen in geval van nood.
Heb ik anafylaxie?
Een allergische reactie kan beginnen met een onbestemd gevoel en bijvoorbeeld huidreacties als jeuk, galbulten, roodheid en zwelling van handen, lippen, gezicht en oogleden. Vaak treden ook maagdarmklachten op, zoals buikkramp, misselijkheid, braken en diarree. Levensbedreigend wordt de reactie als de luchtwegen en het hart- en vaatstelsel mee gaan doen in de vorm van zwellingen van tong en keel, blauwe lippen, moeilijke ademhaling, moeizaam spreken, hese stem, aanhoudend hoesten, een daling van de bloeddruk en uiteindelijk bewusteloosheid. We spreken dan van een anafylactische shock. Of en in welke volgorde deze klachten voorkomen, verschilt per persoon.
Niet alle genoemde klachten komen altijd voor. De tijd tussen het nuttigen van voedsel en de reactie varieert. Maar meestal treden de eerste symptomen binnen een paar minuten op. Bovendien geldt als regel: hoe sneller de reactie optreedt, hoe ernstiger het verloop.
Gradaties
| Huid | Maagdarmkanaal | Ademhaling | Hart en bloedvaten | Zenuwstelsel | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Plaatselijke jeukende huid, plotseling warm en rood worden, netelroos, angio-oedeem | Jeuk of tintelend gevoel in de mond, milde zwelling van de lippen | |||
| 2 | Algehele jeukende huid, plotseling warm en rood worden, netelroos, angio-oedeem | Zoals hierboven én misselijkheid en/of overgeven | Verstopte neus en/of niezen | Onrust of juist teruggetrokken | |
| 3 | Zoals hierboven | Zoals hierboven én herhaald overgeven | Zoals hierboven én jeukend gevoel in keel of benauwdheid | Versnelde hartslag | Zoals hierboven én angstig voelen |
| 4 | Zoals hierboven | Zoals hierboven én diarree | Zoals hierboven én hese stem, schorre hoest, moeilijk kunnen slikken, kortademig, piepende ademhaling, blauw verkleuren van de huid | Zoals hierboven én hartritmestoornis en/of milde bloeddrukdaling | Licht gevoel in het hoofd, gevoel van naderend onheil |
| 5 | Zoals hierboven | Zoals hierboven én blokkering van de ademhaling | Ernstige daling van de hartslag | Bewusteloosheid |
Wie lopen risico?
Mensen die de aanleg hebben allergisch te kunnen reageren en mensen die al eerder een ernstige reactie op voeding hebben meegemaakt hebben kans een anafylactische reactie te krijgen.
Welke voedingsmiddelen?
In principe kan iemand op elk voedingsmiddel anafylactisch reageren. We kennen meer dan 170 allergenen. De voedingsmiddelen waarbij anafylaxie het meest voorkomt zijn pinda’s, noten en zaden, vis, schaaldieren, eieren en bepaalde exotische vruchten zoals kiwi. Een anafylactische reactie op koemelk zien we vaker bij (jonge) kinderen dan bij volwassenen.
Wat doen bij anafylaxie?
- Grijp direct in. Bij een anafylactische reactie is direct ingrijpen noodzakelijk! Er kan namelijk zuurstoftekort optreden.
- Gebruik een adrenalinepen of adrenalineneusspray. Leg de patiënt neer, maak zo nodig de luchtweg vrij en gebruik een adrenalinepen (EpiPen, Jext) of adrenalineneusspray (Neffy).
- Bel 112; leg uit dat het om een ernstige allergische reactie gaat en dat misschien meer adrenaline nodig is. De patiënt moet zo snel mogelijk met een ambulance naar het ziekenhuis voor verdere behandeling. Ga vooral niet zelf rijden!
- Stel zo nodig de familie op de hoogte.
Ook bij zwangerschap of bij het geven van borstvoeding kan adrenaline veilig worden gebruikt.
Heb je voor de eerste keer anafylactische reactie gehad? Dan is er een belangrijke aanleiding voor een allergoloog om je te onderzoeken. Deze zal je medische geschiedenis nagaan en onderzoek laten uitvoeren. Vervolgens zal de allergoloog samen met jou een behandelplan opstellen. Je zult moeten leren hoe te handelen als je nogmaals een anafylactische reactie krijgt.
Extra begeleiding
Met anafylaxie krijg je hulp en begeleiding van de (kinder-)arts, allergoloog of diëtist. Soms is er meer ondersteuning door een psycholoog nodig. De diagnose anafylaxie roept immers veel emoties op. Ontkenning, ongeloof, boosheid en verdriet spelen een rol. Ook kun je erg angstig zijn voor een anafylactische reactie. De reacties in je omgeving zijn niet altijd begripvol. Vaak heeft dit te maken met onbekendheid met anafylaxie.
Het risico op een anafylactische reactie zul je een plek moeten geven in je dagelijks leven. Informatie en voorbereiding helpt daarbij. Hoe beter je bent voorbereid, hoe groter de kans dat jou of je kind het leven wordt gered.
Eczeem en jeuk
Huidklachten kunnen bestaan uit:
- netelroos (urticaria), zowel acuut als chronisch
- galbulten: dit is de meest acute reactie met heftige jeuk
- ernstig allergisch eczeem, dat niet reageert op adequate behandeling
- oedeem (vochtophoping onder de huid, bijvoorbeeld opgezette ogen of gezicht)
Maagdarmklachten
Klachten in je maag en darmen kunnen zich uiten als buikpijn, misselijkheid, overgeven, darmkrampen, ontstekingen in slokdarm of maagslijmvlies, diarree, verstopping en soms slijm of bloed bij de ontlasting.
Luchtwegklachten
Veel mensen met allergie hebben ook last van (allergisch) astma. Daarnaast kun je last krijgen van hoesten en een verstopte neus en keel, waardoor je moeilijker adem kunt halen. Tenslotte kun je last van benauwdheid krijgen bij een anafylactische reactie, omdat je keel opzwelt.
Klachten van de luchtwegen kunnen zich uiten als hoesten, niezen, een gezwollen keel, piepende ademhaling, benauwdheid, ontstoken neusslijmvlies, slijmvorming en astma-aanvallen.
Help jij ons mee?
