Onderzoekers hebben een experimenteel vaccin ontwikkeld dat muizen tot ten minste een jaar beschermt tegen anafylaxie. Het vaccin grijpt direct in op immunoglobuline E (IgE), het antilichaam dat een centrale rol speelt bij allergische reacties. De resultaten geven hoop op een nieuwe, langdurige behandeloptie voor mensen met ernstige voedselallergieën.

Bij blootstelling aan een allergeen – bijvoorbeeld pinda of schaaldieren – kan IgE zich binden aan immuuncellen en een snelle, heftige reactie veroorzaken, met symptomen als zwelling van keel of tong, benauwdheid en een gevaarlijke daling van de bloeddruk.

Huidige preventieve opties zijn beperkt. Orale immunotherapie is niet voor iedereen geschikt, en behandeling met medicatie zoals omalizumab is effectief maar kostbaar en vereist regelmatige injecties.

Het nieuwe vaccin, IgE-K genoemd, stimuleert het lichaam om zelf antistoffen aan te maken tegen IgE. Daardoor kan IgE zich niet meer binden aan receptoren op immuuncellen en blijft een allergische kettingreactie uit. In het onderzoek kregen genetisch gemodificeerde muizen (die menselijk IgE aanmaken) twee doses van het vaccin. Na blootstelling aan een stof die normaal anafylaxie veroorzaakt, bleken de gevaccineerde muizen volledig beschermd, zonder zichtbare bijwerkingen.

Omdat IgE ook een rol speelt bij afweer tegen parasieten, onderzochten de wetenschappers of het vaccin die functie aantast. Dat bleek niet het geval. Volgens de onderzoekers is dit belangrijk voor de veiligheid.

Klinische studies bij mensen zijn de volgende stap. Als het vaccin ook daar effectief en veilig blijkt, kan het op termijn een veel minder belastende en mogelijk goedkopere aanvulling worden op bestaande behandelingen voor ernstige voedselallergie.

Dit artikel is gebaseerd op: NewScientist, 20 december 2025