Nachtschade-allergie in het kort
Wat is nachtschade-allergie? Nachtschade-allergie is een zeldzame overgevoeligheid of allergische reactie op voedingsmiddelen uit de nachtschadefamilie, zoals aardappelen, tomaten, paprika’s en aubergines. Deze reactie kan worden veroorzaakt door stoffen zoals alkaloïden en lectine, die in kleine hoeveelheden voor de meeste mensen geen probleem vormen, maar bij sommigen een sterke immuunreactie kunnen veroorzaken.
Hoe vaak komt het voor? Exacte cijfers voor Nederland zijn onbekend. Nachtschade-overgevoeligheid en -allergie zijn over het algemeen vrij zeldzaam, maar kunnen wel voorkomen bij sommige individuen. Je kunt allergisch zijn voor één soort, of voor meerdere tegelijk. Nachtschadeallergie kan zich op elke leeftijd ontwikkelen.
Wat is nachtschade eigenlijk? De nachtschadefamilie is een groep planten, waaronder aubergine, paprika, tomaat en aardappel. Nachtschades hebben de Latijnse soortnaam Solanaceae. Er zijn meer dan 2000 soorten. Een aantal van die soorten wordt veel gegeten. Anderen worden als medicijn gebruikt en een paar (zoals wolfskers) kunnen giftig zijn.
Waarom kan een allergie voor nachtschadeplanten lastig zijn? Tomaat, paprika, aardappels en andere groenten worden in veel gerechten gebruikt. Ze zijn daarom moeilijk te vermijden. Mensen met een graspollenallergie kunnen ook een kruisreactie ervaren bij het eten van nachtschadegroenten, wat de diagnose en behandeling kan compliceren.
Hoe ontstaat een reactie? De reactie op nachtschade ontstaat door het eten of drinken van een product dat nachtschade bevat, of aanraking van een kapotte huid met nachtschade. Bij de meest herkenbare vorm van nachtschade-allergie (IgE-gemedieerd) beschouwt je immuunsysteem de nachtschade-eiwitten als een indringer, in plaats van een ongevaarlijk eiwit, en valt deze met specifieke antistoffen aan.
Stoffen in nachtschadeplanten waarvoor je allergisch of overgevoelig kunt zijn
- Solanine
- Tomatine
- Nicotine
- Capsicaïne
- Lectine
Symptomen van nachtschade-allergie
Symptomen kunnen net als bij andere voedselallergieën variëren van milde reacties als jeuk of misselijkheid, tot heftige (anafylactische) reacties. De symptomen volgen kort na het eten van de plant waarvoor je allergisch bent.
Als er geen sprake is van een allergie, maar van een intolerantie, zijn de klachten vaak meer in je maagdarmstelsel, zoals een opgezwollen gevoel, winderigheid en brandend maagzuur. Ook kunnen gewrichtspijn en stemmingswisselingen optreden. De symptomen komen enkele uren tot een dag na het eten van een nachtschadeplant opzetten en kunnen meerdere dagen aanhouden.
In sommige gevallen, bij patiënten met auto-immuunziekten, kan nachtschade hun symptomen verergeren. Vermoed je dat dit bij jou het geval is, neem dan contact op met je arts en/of diëtist.
Diagnose
Vermoed je dat je nachtschadeallergie hebt? Je arts zal eerst navraag doen naar je persoonlijke verhaal, de ‘anamnese’. Dit geeft de eerste aanwijzingen voor een mogelijke allergie. Ook zal hij of zij vragen naar lichamelijke klachten en zo nodig een lichamelijk onderzoek uitvoeren.
Vervolgens kan je arts besluiten om een bloedtest (CAP-test, of de oudere benaming RAST-test) en eventueel een huidpriktest te laten uitvoeren. Een voedselprovocatietest is tot slot de gouden standaard voor het aantonen van een voedselallergie. Soms moet deze provocatietest met enige regelmaat herhaald worden om na te gaan of je nog steeds reageert op het allergeen. Dat is vooral belangrijk bij kinderen, die over hun allergie heen kunnen groeien.
Behandeling
Mensen met een nachtschadeallergie volgen een nachtschadevrij dieet. Bij eten en koken moet contact met nachtschade-eiwit zorgvuldig worden vermeden om de kans op een allergische reactie zo klein mogelijk te maken.
Om milde reacties te beperken, zijn er antihistaminetabletten beschikbaar die door een huisarts kunnen worden voorgeschreven. De werkingsduur hangt af van het soort tablet en de dosis.
Ernstige (anafylactische) reacties moeten altijd met adrenaline worden behandeld. Deze behandeling kan levensreddend zijn.
Waar zit nachtschade in?
- aardappels (niet zoete aardappels of yams)
- aardappelzetmeel
- ashwaghanda
- aubergines
- BBQ-sauzen
- biscuit
- brood
- cayennepeper
- chilipepers (incl. jalapeño, habanero, serrano)
- chilipoeder
- chipotle
- chips
- garam masala (bevat soms paprika)
- gojibessen
- hete sauzen
- kaapse kruisbes
- kant-en-klaarmaaltijden
- kerriepoeder (kan paprika bevatten)
- ketchup
- paprika’s, zoete paprika’s
- paprikapoeder
- passata
- pepino
- physalis
- piment
- rode en groene salsa’s
- rode pastasauzen
- tabak
- taco kruidenmixen
- tamarillo (boomtomaat)
- tomaten
- tomatillo
Nachtschade op het etiket
Nachtschadeplanten hoeven niet apart te worden vermeld op het etiket bij de allergeneninformatie. In plaats daarvan worden de specifieke ingrediënten vermeld, zoals tomaten, paprika’s, pepers, aubergines en aardappelen. Lees de etiketten goed om te zien of het voedingsmiddel waarvoor jij allergisch bent, in een of andere vorm in een product voorkomt. Soms kunnen nachtschadeplanten verborgen zitten in de specerijen die aan een product zijn toegevoegd, bijvoorbeeld in de vorm van paprikapoeder of cayennepeper. Let dus goed op als er staat ‘kruiden en specerijen’, zonder specificatie van de verdere inhoud.
Help jij ons mee?
